Trening funkcjonalny ma swoje korzenie w rehabilitacji ruchowej. Fizjoterapeuci opracowali ćwiczenia umożliwiające możliwie szybki powrót do obowiązków domowych lub pracy po nabytych urazach i operacji. Jeśli więc do zadań danej osoby w pracy należy podnoszenie ciężkich przedmiotów, rehabilitacja musi być na to ukierunkowana. Jeśli codzienna aktywność sprowadza się do obowiązków domowych, wtedy ćwiczenia będą skupione na zmienne obciążenia i wytrzymałość. Tym tropem idąc, odmiennie będzie wyglądała rehabilitacja np. maratończyka, gdzie wytrzymałość jest kluczowym kryterium.

Trening funkcjonalny angażuje głównie mięśnie głębokie tułowia (core muscles). Większość akcesoriów fitness funkcjonalnością nawiązuje do urządzeń dedykowanych dla treningu siłowego, gdzie dominują ćwiczenia wyizolowane. Najczęściej rezultatem takich ćwiczeń jest poprawa wytrzymałości wybranych mięśni, co nie przekłada się na ogólną poprawę sprawności. W treningu funkcjonalnym próbujemy dostosować lub rozwinąć ćwiczenia w taki sposób, aby usprawnić codzienne funkcjonowanie człowieka oraz zapowiedz odnowieniu lub powstawaniu nowych urazów.

Korzyści płynące z treningu funkcjonalnego.
Trening funkcjonalny wpływa na poprawę koordynacji ruchowej i stabilizację stawów, dzięki czemu zmniejsza ryzyko wystąpienia kontuzji podczas ćwiczeń oraz codziennych obowiązków. Korzyści wynikają głównie z tego, że trening kładzie nacisk na naturalne zdolności ciała do ruchu w 3 anatomicznych płaszczyznach. Natomiast siłowy na maszynach, czy wyizolowane ćwiczenia na wolnych ciężarach mają ruch ograniczony zaledwie do jednej płaszczyzny, co jest nienaturalną forma ruchu ciała i może przyczynić się do utrwalenia nieprawidłowych wzorców ruchu lub kontuzji.

Badania porównujące tradycyjny trening siłowy na maszynach z treningiem funkcjonalnym, które w 2009 roku przeprowadził Keith C. Spennewyn dowodzą, iż trening funkcjonalny zapewnia wzrost siły większy o 58%, a poprawa koordynacji i równowagi o 196%, niż tradycyjny trening siłowy! A to wszystko przy jednoczesnej redukcji reakcji bólowych stawów o 30%.

Założenia programu ćwiczeń funkcjonalnych
Aby program ćwiczeń funkcjonalnych przyniósł założone korzyści, musi zawierać określone elementy:

Charakterystyczny dla danej dyscypliny/ określonego celu. Każdy program musi być skonstruowany zgodnie z potrzebami danej dyscypliny sportowej, celem określonym przez ćwiczącego lub terapeutę, jeśli jest to element rehabilitacji.

Zintegrowany. Powinien zawierać urozmaicone ćwiczenia wpływające na poprawę elastyczności, koordynacji, siły i mocy.

Poprawiający stabilizację tułowia. Integralną częścią jest Core Training- trening mięśni głębokich tułowia. Stabilny tułów i koordynacja są istotne w każdej dyscyplinie, czy aktywności ruchowej. Umożliwia bardzie wydajny transfer energii i bezpośrednio wpływa na utrzymanie prawidłowej postawy i sportowej sylwetki.

Progresywny. Trening progresywny wpływa na zwiększanie siły postępując z każdym treningiem. Wiele osób pomija ten element w treningu funkcjonalnym traktując go jako dziedzinę treningu siłowego. Natomiast progresywnie podchodzimy również do szybkości wykonywanego ruchu, co ma istotne znaczenie w wielu dyscyplinach sportowych.

Cykliczny. Trening funkcjonalny sportowców zawodowych powinien być dopasowany do ich planu startów w zawodach. Program należy zaplanować i wkomponować w cykle treningowe w taki sposób, aby uzyskać optymalne rezultaty- maksymalizować możliwości przed zawodami, jak również regeneracja po intensywnych cyklach treningowych.

Zindywidualizowany. Program powinien być skonstruowany w parciu o potrzeby i cele ćwiczącego. Jedyna możliwość, to programy treningowe opracowane przez trenera prowadzącego lub terapeutę indywidualnie, pod kątem specyficznej dyscypliny lub rehabilitacji. Profesjonalny trener bez trudu wprowadzić i dostosować cykl ćwiczeń funkcjonalnych do istniejących już programów treningowych w zależności od pożądanych celów.

Źródło:
Spennewyn, K. 2009. Journal of Strength and Conditioning Research, January, Volume 22, Number 1.
Burton, Craig (2007). "What is Functional Resistance Training".